اجـزای اصلـی نـوار نقـالـه :

1- تسمه (بلت ) نوار نقاله :

مهمترین جزء در نوار نقاله ­ها تسمه یا بلت آنها می ­باشد که براساس نوع کاربرد و مواد روی آن دارای انواع مختلفی می­ باشد. انواع تسمه ­های مورد استفاده در نوارنقاله ­ها عبارتند از:

1-1- تسمه‌های پارچه‌ای پرزدار/روکش‌دار (Textile Belts):

1-1-1- از جنس کتان، نایلون و پلی‌استر (تسمه‌های پلی و نایلونی): این نوع تسمه ساده، اقتصادی و مناسب برای بارهای سبک تا متوسط می­باشد.

2-1-1- از جنس پارچه‌ای چندلایه: در این تسمه از چندین لایه پارچه بهم متصل برای استحکام و دوام بیشتر بهره گرفته شده است.

2-1- لاستیک طبیعی (NR):

این نوع تسمه ­ها دارای انعطاف‌پذیری و چسبندگی خوب و قیمت مناسب بوده و برای مصارف ع

مومی با نیاز به مقاومت سایشی کمتر، بهترین پیشنهاد هستند.

3-1- لاستیک استایرن-بوتادین (SBR):

جهت مصارف عمومی بسیار مناسب و مقرون به صرفه می­ باشد و دارای مقاومت سایشی مناسبی هستند و در اکثر نوار نقاله­ ها مورد استفاده قرار می­گیرند.

4-1- تسمه‌های فولادی با روکش شورون/لاستیکی (Steel Cord Belt):

دارای قابلیت کشش بسیار بالا، عمر طولانی، مناسب برای بارهای سنگین و نوار نقاله‌های مسافت طولانی می ­باشند.

5-1- تسمه‌های فولادی با کشش بالا (High-tension steel cord belts):

اغلب در حمل و نقل زمینی یا زیرزمینی طولانی با چرخه‌های کاری دشوار استفاده می‌شوند و نوع مواد تشکیل دهنده تسمه، بستگی به نوع مواد انتقالی داشته و براساس کاربرد و مقاومت در برابر حرارت یا سایر شرایط تعیین می­گردد.

6-1- تسمه‌های مقاوم در برابر حرارت (Heat-resistant belts):

تقویت شده با پارچه یا ترکیبات لاستیکی مقاوم در برابر حرارت می­ باشند و در صنایع ریخته‌گری‌، کارخانه‌های سیمان، ذوب و سایر محیط‌ها با دمای بالا مورد استفاده قرار می­ گیرد.

7-1- تسمه‌های مقاوم در برابر روغن/مواد شیمیایی (Oil/Chemical resistance belt):

کاربرد این نوع تسمه­ها در صنایع شیمیایی، پتروشیمی، معدن و بازیافت می باشد و دارای ترکیبات لاستیکی ویژه­ای هستند که در برابر روغن، حلال‌ها یا مواد شیمیایی خورنده مقاومت می­ باشند.

8-1- تسمه‌های مقاوم در برابر ضربه/سنگین (Impact-resistant/Heavy-duty belts):

این نوع تسمه­ ها مجهز به روکش‌های ضخیم یا فرمولاسیون‌های الاستومر ویژه هستند و برای مقاومت در برابر ضربات شدید ناشی از توده مواد درشت و یا گوشه تیز بسیار مناسب می­باشند و بیشترین کاربرد آنها در صنایع معدنی و معادن می­ باشد.

9-1- تسمه‌های گرید مواد غذایی (Food Grade Belt):

این نوع تسمه­ های دارای روکش‌های غیرسمی و جهت تماس با مواد غذایی بوده که مطابق استانداردهای FDA/USDA، در فرآوری، بسته‌بندی و جابجایی مواد غذایی مورد استفاده قرار می­گیرد. همچنین مطابق با استانداردهای  FDA/EHEDGبرای خطوط فرآوری بهداشتی که در آن‌ها تمیزی و استانداردهای بهداشتی الزامی است، قرار می گیرند.

رولیک ­ها (Rollers):

رولیک ­ها اجزای دواری هستند که زیر یا کنار نوار نقاله در مسیر رفت و برگشت تسمه نصب گردیده و با کاهش اصطکاک، حرکت نوار را هدایت و پشتیبانی می‌کنند. هدف آن­ها پشتیبانی سطحی، روان‌کاری مسیر نوار، حفظ سطح تماس پایدار و جلوگیری از چین‌خوردگی یا انقباض غیرمنتظره نوار می باشد. رولیک ها در قطرهای 89 الی 219 میلیمتر و در طول های مختلف، بصورت استاندارد و عموما از جنس فولادی به جهت انواع کاربردها تولید می شوند و در مسیر رفت تسمه قرار می­ گیرند. البته در کاربردهای ویژه در صنایع غذایی، رولیک­ ها با پوشش ­های خاص مانند نیکل، کروم و غیره و یا از جنس پلیمرهای سخت مانند PU یا UHMW-PE  به منظور سایش کم، بهداشتی بودن و همچنین کاهش نویز استفاده می­شوند. یکی از مهمترین مولفه­ ها در بالا بردن عمر رولیک ­ها سیستم آب­ بندی جهت جلوگیری از نفوذ گرد و غبار می باشد. همچنین دمای کارکرد رولیک و محیط بایستی منطبق باشند. رولیک­ های شرکت مهندسی پصاکو در مدل و استانداردهای متفاوتی جهت استفاده در انواع کاربردها و شرایط محیطی جهت نوارنقاله در تناژ  مختلف ارائه می­ گردد.

انواع رولیک ها:

• رولیک رفت: رولیک­ های رفت وظیفه حفظ سطح تماس پایدار، جلوگیری از افتادگی نوار و روانکاری مسیر را برعهده دارند که در زیر نوار رفت بصورت تک، جفت یا سه تایی قرار می ­گیرند.
• رولیک برگشت: رولیک ­های برگشت بصورت تک و یا جفت در مسیر برگشت تسمه قرار گرفته و معمولا نیروی فشاری بسیار کمتری در مقایسه با رولیک های رفت به آنها وارد می­ شود. به همین دلیل دارای عمر بالاتری نسبت به رولیک­ های رفت می­ باشند.
• رولیک ضربه: رولیک ­های ضربه در ابتدای نوار و در قسمت ریزش مواد قرار گرفته و نیروی فشاری دینامیکی حاصل از ریزش و بارگذری دینامیکی این ناحیه را تحمل می­ کنند. این رولیک­ های ضربه به گونه­ ای ساخته می­شوند که دارای استحکام مکانیکی بالا بوده و بدین منظور و نیز به جهت کاهش اصطکاک و فشار عمودی، با هسته فولادی و روکش ­های لاستیکی مقاوم ساخته می ­شوند.
• رولیک­ های راهنما: این رولیک بصورت عمودی در کناره ­های نوار نقاله نصب شده و وظیفه هدایت نوار یا تسمه در مسیر حرکت را بر عهده دارند. این رولیک­ ها هم در مسیر رفت و هم در مسیر برگشت قرار می گیرند و روان بودن و مقاومت بدنه از مهم ترین فاکتورهای طول عمر این قطعات می­ باشند.

3- درام پولی (Pulley):

این غلتک­ ها در ابتدا و انتهای نوار نقاله قرار گرفته و وظیفه کشش کل تسمه را برعهده داشته و در دو نوع می­ باشند.

1- درام­ های محرک (Drive Pulley): که بصورت مستقیم یا غیر مستقیم به محرک و درایو نوار که موتور گیربکس است متصل می­ گردند.

2- درام­ های برگشت (Return Pulley): که معمولا مانند درام­ های محرک در ابتدای نوار قرار گرفته و برای بالا بردن اصطکاک بین درام و نوار و جلوگیری از هرزگرد نوارها، پوشش لاستیکی و یا لاستیک آجدار بر روی آن­ها پخت شده و با اینکار عملکرد نوار به میزان قابل توجهی افزایش می ­یابد.

4- سیستم نیرو و کنترل(Drive & Control):

• موتور: موتور کاهنده (gearbox motor) یا موتور سروو/الکتریکی که توان حرکتی تسمه یا رولیک‌ها را فراهم می‌کند.
• گیربکس/درایو: وظیفه این تجهیز، کاهش سرعت و افزایش گشتاور نوار نقاله می­باشد.
• کنتورها، سنسورها و PLC: برای کنترل خودکار، تشخیص خطا، سرعت‌سنجی و هماهنگی با خطوط تولید مورد استفاده قرار می ­گیرند.
• عملگرهای ایمنی (Emergency Stop): کلیدهای توقف اضطراری در نقاط استراتژیک و خطر آفرین نوار قرار گرفته و وظیفه محافظت و ایمنی افراد، اپراتورها و بهره­بردار را بر عهده دارند. کاربرد آن قطع کردن جریان حرکت نوار بصورت اضطراری در هنگام سانحه یا حادثه برای اشخاص می باشد.

5– سازه، شوت و سایر ملحقات:

یکی از مهم ترین بخشهای نوار نقاله ­ها، سازه نوار می ­باشد که استحکام مکانیکی بالای آن در عملکرد نوار نقش مهمی ایفا می ­کند. این استحکام شامل استفاده از مقاطع استاندارد متناسب با ظرفیت و ابعاد نوار بوده و از طرفی طراحی سازه براساس استانداردها، شرایط استفاده تجهیز و شرایط محیطی بسیار در این خصوص تأثیرگذار می­ باشد. ضمنا دقت در ساخت، نحوه و پروسه جوشکاری در نوار نقاله بسیار مهم و حیاتی می­ باشد.

شوت خروجی بصورت استاندارد در سفارش نوار وجود داشته، لیکن شوت ورودی، اسکربورد، غبار گیر، سیستم کشش هیدرولیکی و سایر موارد می توانند در هنگام سفارش گذاری از شرکت درخواست گردند.

•  سیستم کشش نوار (Tension Take-up) برای حفظ کشش مطلوب نوار با ایجاد فشار یا قابلیت تنظیم کشش به کار رفته و می‌تواند به صورت فنری، شاسی کششی، وزنه‌ای یا هیرولیکی عرضه گردد. ضمنا امکان استفاده از سیستم‌های کششی هوشمند یا اتوماتیک برای حفظ کشش پایدار در طول خط در نوار نقاله­های ساخت شرکت پصاکو میسر می­ باشد.

• کــاربـــردها
• صنایع معدن و فولاد: انتقال سنگ، ذغال، کلوخه و مواد خام و توده­ای
• صنایع غذایی و داروی: جابه‌جایی محصولات بسته‌بندی‌شده یا توده مواد
• کارخانه‌های سیمان، گچ و کاشی: حمل مواد پودری
• صنایع خودروسازی و مونتاژ: انتقال قطعات بین ایستگاه‌ها
• انبارها و مراکز لجستیک: جابه‌جایی کارتن، بسته و جعبه
• تخلیه و بارگیری توده مواد در بنادر، اسکله و باراندازها
• صنایع پتروشیمی و شیمیایی جهت انتقال مواد خام و محصول
• حمل و نقل، تخلیه و بارگیری، انتقال و جابجایی
• ویژگی‌های کلیدی نوار نقاله‌ها:

جهت انتخاب یا سفارش گذاری، موارد ذیل از مهم ترین پارامترها می ­باشند:

• توان و ظرفیت حمل  (Load Capacity): حداکثر وزنی که نقاله می‌تواند جابجا کند و براساس جنس تسمه، طراحی رولیک‌ها و توان موتور تعیین می­گردد.
• سرعت انتقال (Throughput/Speed) : سرکت انتقال کالا در واحد زمان بوده که معمولاً بر حسب متر در دقیقه اعلام می­گردد.
• زاویه شیب (Incline Angle) : به میزان شیب مجاز بدون افت عملکرد. تلقی می­گردد.
• قاب و سازه (Frame/Structure) : استحکام، جنس (فلزی، استیل ضدزنگ)، مقاومت در برابر ضربه و خوردگی از موارد حائز اهمیت در این خصوص می­باشند.
• سطح تماس: (Carrying Surface)  نوع تسمه و ویژگی سطح آن از نظر بافت، ضد لغزش بودن، تمیزپذیری و ….
• ایمنی (Safety ) : کلیدهای ایمنی، حائل‌ها، کلید قطع اضطراری، محافظت از دست و کنترل‌های ایمنی را شامل می­شود.
• کاهش صدا و ارتعاش : (Noise & Vibration) طراحی کاهش صدا و لرزش برای کاربری آرام‌تر.
• پایداری و نگهداری : (Maintenance) دسترسی جهت تعمیر و نگهداری، عمر تسمه، خدمات دوره‌ای و …
• اتصال به سیستم‌های اتوماسیون : (Automation Compatibility) قابلیت ادغام با سیستم‌های کنترل مرکزی نظیر PLC, SCADA, و غیره.
• تمیزی و بهداشت : (Cleanability) دشواری پاکسازی و قابلیت شستشو، به‌ویژه در صنایع غذایی و دارویی.
• کیفیت و استانداردها : (Quality & Standards) انتخاب و تطبیق نوع کاربرد جهت انتخاب تسمه، ملحقات و سیستمهای کنترل، ایمنی و محافظت و انطباق آنها با استانداردهای ملی و بین‌المللی.

• انـواع نـوار نقالــه ­هــا:
• نوار نقاله­ های معمولی که از تسمه­های مختلف با تحمل حرارتی متفاوت استفاده می­شود.
• نوار نقاله­ های دیواره­دار (Side wall Conveyor) که در کاربردهای خاص و در شیب­ های بیش از زاویه حد ریزش مواد (Repose Angle) متداول است.
• نوار نقاله­های پاکتی (/ Elevator Bucket Conveyor) جهت جابجایی بصرفه و مطمئن، پیوسته و عمودی توده مواد بکار می­رود.

سایر نقاله ­های قابل ارائه در شرکت مهندسی پصاکو عبارتند از کانوایر اسلاتی، کانوایر غلتکی و رولر کانوایر (Roller Conveyor) جهت جابجایی جعبه­ایی و قطعات در خطوط تولید کارخانجات و مونتاژ و بسته بندی از جمله صنایع اتومبیل سازی، بسته بندی مواد (غذایی، شیمیایی، سیمان و غیره) و همچنین بارگیری، تخلیه و انتقال این قطعات و محصولات به بخش­های دیگر.